Περί ασφαλιστικού (και φορολογικού) των ελεύθερων επαγγελματιών

Επειδή πολλά γράφονται και ακούγονται για το περίφημο ασφαλιστικό των ελεύθερων επαγγελματιών, επιστημονών κλπ, όσων τελοσπάντων δεν είναι μισθωτοί, δημόσιοι ή ιδιωτικοί υπάλληλοι, σε εποικοδομητικό πάντα κλίμα, θα επιθυμούσαμε να συνεισφέρουμε με κάποιες σκέψεις και προτάσεις.
Καταρχάς, ας ξεκινήσουμε με δύο θεμελιώδους σημασίας ζητήματα:
Πρώτον, η λογική του ενός ταμείου, που εξασφαλίζει ίδιες παροχές και τροφοδοτείται με ίδιο σύστημα υπολογισμού και καταβολής εισφορών. Και δεύτερον, ο τρόπος εξυγίανσης των προβληματικών ασφαλιστικών ταμείων (π.χ. ΟΑΕΕ), δηλ. αν θα γίνει με μείωση συντάξεων, αύξηση εισφορών κ.λπ
Ως προς το πρώτο ζήτημα, και μόνον χάριν συντομίας του παρόντος σημειώματος, θα δεχτούμε την εξισωτική αυτή λογική, αν και ο αντίλογος θα μπορούσε να περιλαμβάνει αντεπιχειρήματα του τύπου ότι στη μία περίπτωση έχουμε να κάνουμε με μισθωτή εργασία, που βασίζεται στο χρόνο εργασίας και όχι στο παραγόμενο αποτέλεσμα, ενώ στην άλλη έχουμε να κάνουμε με παραγόμενο αποτέλεσμα και τη συνεπαγόμενη επιδίωξη κέρδους, που είναι η καρδιά του επιχειρείν.
Η εξισωτική, λοιπόν, λογική θα σήμαινε απλά ότι εφ' όσον το εισόδημα του επαγγελματία είναι το κέρδος, τότε και οι εισφορές θα έπρεπε να υπολογίζονται με ενιαίο ποσοστό (π.χ. 20% ή 27%) σε όλες τις περιπτώσεις, ακόμα κι αν προκύπτει μηδενικό αποτέλεσμα ή ζημίες. Μία ζημιογόνα χρήση θα μπορούσε να σημαίνει ότι ένας επαγγελματίας, ή ένας μελετητής, εργάζεται σε ένα μεγάλο πρότζεκτ, το οποίο πληρώνει μετά την ολοκλήρωση του έργου, ή απλά ότι έχει καθυστερήσει η τιμολόγηση και πληρωμή λόγω έλλειψης πιστώσεων, ή ότι κάποιος πελάτης "βάρεσε κανόνι". Όμως, σε αυτές τις περιπτώσεις, ο επαγγελματίας μετατρέπεται ξαφνικά σε ανειδίκευτο εργάτη, και οφείλει ανάλογες εισφορές. Ενώ το λογικότερο θα ήταν οι ασφαλιστικές εισφορές να μην υπολογίζονται με βάση το καθαρό αποτέλεσμα της προηγούμενης μόνο χρονιάς, αλλά με βάση τον μέσο όρο των προηγούμενων τριών (3) χρήσεων, για να χρησιμοποιήσουμε έναν αριθμό ετών που ήδη θεωρείται ως αντιπροσωπευτικός σε διάφορες περιπτώσεις (π.χ. αξιολόγηση επιχειρηματικών σχεδίων). Με τον τρόπο αυτό, τυχόν αδικίες που προκύπτουν είτε από την αβεβαιότητα της αγοράς, είτε από τη φύση ορισμένων επιστημονικών και τεχνικών επαγγελμάτων, είτε από άλλες αιτίες (π.χ. ασθένεια) εξομαλύνονται.
Έπειτα, η τυχόν καθιέρωση κοινής φορολογικής κλίμακας μισθωτών και επαγγελματιών, που θα φθάνει σε συντελεστή 50% στα πολύ υψηλά εισοδήματα, θα πρέπει να συνοδευτεί με ανάλογες διαφοροποιήσεις στα χαμηλά εισοδήματα, και φυσικά με την επαναφορά του αφορολόγητου και στους επαγγελματίες, και ταυτόχρονη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος. Επιπλέον, η πλήρης εξίσωση θα πρέπει να συνοδεύεται από εξασφάλιση και κοινωνικών παροχών, όπως επίδομα ανεργίας, και ενδεχομένως 13ο και 14ο μισθό, που ακόμα υφίστανται στον ιδιωτικό τομέα, εάν φυσικά δεχθούμε ότι ο ελεύθερος επαγγελματίας εξισώνεται με τον ιδιωτικό υπάλληλο, λόγω της αβεβαιότητας της εργασίας αμφοτέρων.
Όλα αυτά συνδέονται άμεσα και με το δεύτερο ζήτημα, αφού είναι φανερό ότι οι Θεσμοί ζητούν περικοπές συντάξεων, λόγω της εξασφαλισμένης αποτελεσματικότητας του μέτρου. Γιατί, στην περίπτωση αύξησης των εισφορών επαγγελματιών, αγροτών κ.λπ, όταν ήδη μικρό μέρος μόνο των σημερινών εισφορών καταβάλλεται, το πιθανότερο είναι ότι τα έσοδα των ασφαλιστικών ταμείων θα καταρρεύσουν, αφού η έξοδος από το ελεύθερο επάγγελμα θα είναι μαζική, πολύ απλά λόγω έλλειψης του παραμικρού κινήτρου να έχει κάνεις δικιά του δουλειά στην Ελλάδα. Τόσο το να κερδίζει κανείς λίγα χρήματα θα είναι ασύμφορο (επειδή δεν θα μπορεί να επιβιώνει), όσο και το να κερδίζει κανείς πολλά χρήματα θα είναι ασύμφορο, αφού πάντα θα του μένει ένα πολύ μικρό ποσοστό. Εδώ θα είχε ενδιαφέρον να μας πει ο Υπ.Εργασίας, ο Κατρούγκαλος, που προ υπουργίας του διατηρούσε και επιτυχημένο δικηγορικό γραφείο, πόσα χρήματα θα πρέπει να τζιράρει και πόσα να δηλώνει ως κέρδη ένας ελεύθερος επαγγελματίας, για να μπορεί να επιβιώσει, ή για να βγάζει όσα ένας δημόσιος υπάλληλος των 1.200 ευρώ.
Εξάλλου, θα πρέπει κάποια στιγμή να γίνει αντιληπτό ότι η ικανότητα των πολιτών να χρηματοδοτούν το Κράτος είναι πεπερασμένη. Πολύ σωστά ειπώθηκε ότι η αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών θα αφαιρέσει πόρους από τα φορολογικά έσοδα, ενώ ας μην ξεχνάμε και το τραπεζικό σύστημα, που μετά πάσης βεβαιότητας θα χρειαστεί και νέα στήριξη από το Κράτος, αφού είναι βέβαιο ότι ακόμα και επιχειρηματικά δάνεια υγιών επιχειρήσεων θα σταματήσουν να εξυπηρετούνται, λόγω των αυξημένων υποχρεώσεων σε ασφαλιστικές εισφορές.
Εκτός, βέβαια, εάν όλα αυτά γίνονται στα πλαίσια μίας κομμουνιστικής λογικής, όπου μέσω της υπερφορολόγησης θα ποινικοποιηθεί η επιχειρηματική δραστηριότητα, η ατομική ιδιοκτησία κ.λπ, που θα πρέπει όμως να γνωρίζουμε ως πολίτες και ψηφοφόροι, για να δράσουμε ανάλογα με την πρώτη ευκαιρία.
Διαφορετικά, εφ' όσον θέλουμε να είμαστε ένα σύγχρονο, ευρωπαϊκό κράτος, με κοινωνική δικαιοσύνη και αλληλεγγύη, συμπεριλαμβανομένης της αλληλεγγύης των γενεών, προτείνεται:

1. Οι ασφαλιστικές εισφορές των επαγγελματιών να μπορούν να υπολογίζονται με βάση των μέσο όρο του καθαρού εισοδήματος της προηγούμενης 3ετίας, και όχι με το αποτέλεσμα της προηγούμενης χρονιάς
2. Να συνεχίζουν να εκπίπτουν από το φορολογητεό εισόδημα, είτε ως δαπάνη, είτε ως έκπτωση στο φόρο που προκύπτει
3. Να υπολογίζονται με ποσοστό μικρότερο των εισφορών των μισθωτών, οι οποίοι απολαμβάνουν κοινωνικών επιδομάτων και σταθερότερων συνθηκών εργασιάς (π.χ. 20% αντί 26,95%)
4. Να προβλέπεται ανώτατο πλαφόν για τις ετήσιες εισφορές, προκειμένου να υπάρχει το κίνητρο του επιχειρείν (η επίτευξη κέρδους)
5. Να θεσπιστεί ένα ακόμα φορολογικό κλιμάκιο (10%) για εισοδήματα από 0-10.000 ευρώ, το οποίο θα είναι ανεξάρτητο από την πηγή προέλευσης των εισοδημάτων (μισθωτοί, επαγγελματίες, αγρότες)

   

Οι φιλοσοφικές ανησυχίες του κ.Στουρνάρα

Έχει δίκιο ο Υπ.Οικ. όταν υποστηρίζει ότι αυτό που μετράει είναι η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων (και όλων των επιμέρους δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί με τα Μνημόνια, που τελικά έχουν την ίδια αξία με τους δημοσιονομικούς στόχους αυτούς καθεαυτούς, αν κρίνουμε από τις πρόσφατες εξελίξεις με την αξιολόγηση της τρόικας). Και η επίτευξη αυτή θα πρέπει, προφανώς, να γίνει με κάθε κόστος. Το οποίο μπορεί να σημαίνει αιθαλομίχλη, καθημερινές πυρκαγιές σε σπίτια από τζάκια και θερμαντικά σώματα, φτωχοποίηση της μεσαίας τάξης και ένα μεγάλο κύμα υποβόσκουσας μιζέριας, πιθανότατα καλά κρυμμένο από τα φώτα των ΜΜΕ.
Γιατί αν τα 4 ευρώ ανά τ.μ. (=400 ευρώ για 100 τ.μ. σπίτι) είναι ένας δίκαιος φόρος για τα σπίτια, συνδυαζόμενος μάλιστα με τους "μικρούς" φόρους στα αγροτεμάχια και τα χωράφια και τα κάθε λογής τέλη που επιβαρύνεται ο πολίτης-φορολογούμενος, ας πούμε μέσω της ΔΕΗ, τότε ας μας πει ο ορθολογιστής Υπουργός περί τίνος πρόκειται η υποχρέωση πληρωμής 1 ή 2 μισθών ή συντάξεων (των 600-700 ευρώ, όχι των 6.000 ευρώ που αυτός εισπράττει, κατά το μεγαλύτερο μέρος αφορολόγητα) σε αυτού του είδους τη φορολογία. Και ιδίως, όταν ο φόρος ακινήτων συνδυάζεται με ένα κατακόκκινο δανειάκι, που η άτυχη μέση ελληνική οικογένεια είχε τη φαεινή (όπως αποδείχτηκε) ιδέα να πάρει, νομίζοντας ότι ο μισθός ή η σύνταξη του 2008 θα είναι, με τις τότε καθιερωμένες αυξήσεις, κατά 15-20% μεγαλύτερη, και όχι κατά 30% μικρότερη, χωρίς να συνυπολογίσουμε την απώλεια του 13ου και 14ου μισθού για τους συνταξιούχους.
Ναι, και για τους δημοσίους υπαλλήλους, αλλά αυτοί, κατά μεγάλο μέρος της κοινωνίας, καλά να πάθουν! Και καλά να πάθουν και οι ελεύθεροι επαγγελματίες, που τόσον καιρό φοροδιαφεύγουν. Αλλά για τις αμαρτίες αυτές (των γονέων) να πληρώνουν σήμερα οι νέοι; Ναι, παρεκτρέπομαι και πάλι, μέρες που είναι, στο φορολογικό αμάρτημα των υπαρξιακών αναζητήσεων, για τις χαμένες γενιές των εικοσάρηδων και των 35άρηδων. Απλά, ας μας πει ο ρεαλιστής σημερινός Υπ.Οικ., με τη βοηθεία του ευφυούς πρώην, του επινοήσαντα το χαράτσι μέσω ΔΕΗ, τι θα πούμε σε έναν νέο επιστήμονα ελεύθερο επαγγελματία σήμερα, που καταφέρνει με τα χίλια ζόρια να "γράψει" κέρδη, ας πούμε 12.000 ευρώ, όταν θα του επιβληθεί από φέτος φόρος 26%, και όταν με αυτά τα χρήματα θα πρέπει να είναι συνεπής σε πληρωμή ασφαλιστικών εισφορών και ΦΠΑ (που πολλές φορές εισπράττει μεταγενέστερα), και όταν θα πρέπει να πληρώσει και τέλος επιτηδεύματος. Για να μην κάνετε την άθροιση, στα 12 χιλιάρικα, αυτό μεταφράζεται σε υποχρέωση πληρωμής ποσού ίσου με 6.000 ευρώ περίπου (το 50%)!!! Ξέρει, άραγε, ο κ. Υπ.Οικ. ότι με όλα, πρακτικά, καθιστά φορολογικό παράπτωμα το να βγάζει κανείς κάτω από 15-20.000 ευρώ? Είναι αντικείμενο της φιλοσοφίας, άραγε, η φορολόγηση με τον ίδιο συντελεστή εκείνου που βγάζει 1.000 ευρώ, και εκείνου που βγάζει 50.000 ευρώ; Μήπως,τελικά, ο τσάρος της Οικονομίας μπερδεύει τη ... φιλοσοφία με το στοίχημα, και τον Σωκράτη με τον Ζουγανέλη; 

Το σχέδιο εξαφάνισης των μικροεπαγγελματιών...

Αν και γενικά δεν είμαι από αυτούς που πιστεύουν σε θεωρίες συνωμοσίας και μεγαλεπήβολα σχέδια επικράτησης του μεγάλου κεφαλαίου και των πολυεθνικών - όχι γι’ άλλο λόγο, αλλά επειδή θεωρώ ότι οι κυβερνώντες είναι μάλλον ανίκανοι για τα εύκολα, πόσο μάλλον για τα δύσκολα - τα σημερινά δημοσιεύματα περί φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών και επιτηδευματιών με συντελεστή 35% από το 1ο ευρώ (δηλ. είτε βγάζει κανείς 1000 ευρώ, είτε 1 εκατ. ευρώ θα φορολογείται το ίδιο, που είναι κατάφωρα αντισυνταγματικό, αφού οι Έλληνες πολίτες θα πρέπει να συνεισφέρουν στα δημόσια βάρη ανάλογα με τις δυνάμεις τους), αποδεικνύουν το αντίθετο, λαμβάνοντας υπόψιν και τη δεξιά (τρικομματική) διακυβέρνηση. Ας μην αμφιβάλλει κανείς ότι δύο τινά θα συμβούν, εάν ευοδώσει το σενάριο αυτό:
α) όσοι δεν κόβουν αποδείξεις (π.χ. επαγγελματίες με ιδιωτική πελατεία και ιδίως όπου εμπλέκονται μικροποσά, αλλά και στα τεχνικά και ιατρικά επαγγέλματα), θα κόβουν ακόμα λιγότερες
β) όσοι βγάζουν μετά δυσκολίας 8000 - 15000 ευρώ θα κάνουν διακοπή εργασιών και είτε θα προστεθούν στους καταλόγους ανέργων, είτε θα πάνε π.χ. στη Βουλγαρία να ανοίξουν μια επιχείρηση / εταιρεία και να κάνουν δουλειές στην Ελλάδα
Ειδικά στη δεύτερη περίπτωση, χαράς ευαγγέλια για τις μεγάλες επιχειρήσεις και εταιρείες, οι οποίες θα μπορούν ανενόχλητες να αλωνίζουν στην αγορά, γράφοντας στα παλαιότερα των υποδημάτων τον υποτιθέμενο υγιή ανταγωνισμό.
Αλλά ας δούμε πού βασίστηκε το σατανικό αυτό σχέδιο να εξαφανιστεί η μικρο-επιχειρηματικότητα, που είναι (ακόμα τουλάχιστον) η ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας. Την περασμένη Κυριακή σε κυριακάτικη εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας και μεγάλου μεγέθους, δημοσιεύθηκαν ανεπίσημα στοιχεία του Υπ. Οικ. από τη μέχρι τώρα εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων (εισοδήματα 2011). Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά (που διοχετεύθηκαν εντέχνως από το Υπ.Οικ.), οι μισθωτοί και συνταξιούχοι δήλωσαν εισοδήματα 70 δισ. ευρώ (65 δισ. από μισθωτές υπηρεσίες και 5 δισ. από άλλες πηγές), ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες μόνο 3,5 δισ.ευρώ. Και επίσης, από τα 11 δισ. ευρώ φόρο που αντιστοιχεί στα εισοδήματα αυτά, τα 8 δισ. ευρώ θα τα πληρώσουν οι μισθωτοί και συνταξιούχοι.
Όμως εδώ, ανακύπτουν τα παρακάτω εύλογα ερωτήματα:

1. Τα υπόλοιπα 3 δισ. ευρώ φόρων ποιοι τα πληρώνουν, εάν οι ελ.επαγγελματίες δηλώνουν μόνο 3,5 δισ. ευρώ; Και πόσο φόρο θα πληρώσουν αυτοί για τα 3,5 δισ. ευρώ;
2. Σε τι ύψος ανέρχονται τα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα των φυσικών προσώπων για το 2011, και πόσο διαφοροποιείται αυτό από προηγούμενες χρονιές; 
3. Πόσοι είναι οι μισθωτοί/συνταξιούχοι, πόσοι οι ελ.επαγγελματίες και πώς ορίζει το Υπ.Οικ. όσους έχουν εισοδήματα από διαφορετικές πηγές;

Απαντάμε λοιπόν με επίσημα (δημοσιευμένα) στοιχεία:

1. Με τη μέχρι σήμερα εκκαθάριση 5,2 εκατ. δηλώσεων, έχουν δηλωθεί εισοδήματα 89,7 δισ. ευρώ (στοιχεία 1ης έως 10ης εκκαθάρισης, που δημοσιεύθηκε εδώ στις 13/9). Οπότε είναι προφανές ότι οι μη μισθωτοί/συνταξιούχοι έχουν δηλώσει 20 δισ.ευρώ, όσα περίπου και στο Οικ.Έτος 2010 (χρήση 2009) για το οποίο υπάρχουν επίσης δημοσιευμένα στοιχεία. Οπότε, προκύπτει ένα κενό 16,5 δισ. ευρώ που δεν είναι ούτε μισθωτοί/συνταξιούχοι, ούτε ελ.επαγγελματίες (πιθανόν εμποροβιοτέχνες και επιτηδευματίες)
2. Ο αριθμός των μισθωτών/συνταξιούχων το 2009 ήταν 3,624 εκατ., οι έμποροι/βιοτέχνες 680 χιλιάδες και οι ελ.επαγ/τίες 345 χιλιάδες, ενώ 1 εκατ. ακόμα χαρακτηρίζονται ως αγρότες και εισοδηματίες. Το ρεπορτάζ πάσχει εμφανώς και εδώ, αφού κάνει λόγο για 4,8 εκατ. μισθωτούς και συνταξιούχους, σε σύνολο 5,2 εκατ. δηλώσεων!
3. Οι μισθωτοί και συνταξιούχοι φαίνεται να δηλώνουν 11 δισ. ευρώ λιγότερα από δύο χρόνια πριν (81 δισ.ευρώ το 2009), αναμενόμενο από τις περικοπές των μισθών και συντάξεων (μείωση 13,5%)
4. Αντίθετα, οι μη μισθωτοί/συνταξιούχοι, δηλώσανε όσα περίπου με δύο χρόνια πριν (19 δισ. ευρώ το 2009 και 20 δισ. ευρώ το 2011), παρά την επίδραση της ύφεσης, που σωρευτικά στη διετία ξεπέρασε το 10%.

Από τα παραπάνω προκύπτει το πόσο παραπλανητικό και προπαγανδιστικό ήταν το εν λόγω «αποκαλυπτικό» ρεπορτάζ, στα στοιχεία του οποίου μάλιστα βασίζονται τα νέα μέτρα φορολόγησης με συντελεστή 35% των ελ.επαγγελματιών και σε συνδυασμό με προκαταβολή του 60% του φόρου της επόμενης χρονιάς (!). Και φυσικά, τα λεγόμενα και ... τουρκοκάναλα (τα βραδινά δελτία) προς χάριν και της ακροαματικότητας που φέρνει ο ντόρος που γίνεται κάθε φορά, με τον καταγγελτικό λόγο των παρουσιαστών για τους φοροδιαφυγάδες ελ. επαγγελματίες, σιγοντάρισαν τα παραπάνω ευρήματα.
Δεν λέμε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα φοροδιαφυγής σε ορισμένες ομάδες επαγγελματιών υψηλού κινδύνου, καθώς επίσης και σε εταιρίες (νομικά πρόσωπα) με τα λογιστικά μαγειρέμετα, αλλά και σε μισθωτούς με μαύρα εισοδήματα, σε συνταξιούχους που «ξεχνούν» να κάνουν δήλωση κ.λπ. Αλλά τα μέτρα που επινόησε το οικονομικό επιτελείο φαίνεται πως εξυπηρετούν άλλες σκοπιμότητες, αν σκεφτεί κανείς ότι θα περιλαμβάνουν και μείωση του ανώτατου συντελεστή από 45% (των εισοδημάτων από 100.000 ευρώ και πάνω) σε 30%. Χωρίς άνοιγμα λογαριασμών και διασταυρώσεις στοιχείων από τράπεζες (καταθέσεις και δάνεια) με δηλωθέντα εισοδήματα, η φοροδιαφυγή δεν πρόκειται να περιοριστεί. Φαίνεται όμως ότι το άνοιγμα των τραπεζικών λογαριασμών και οι διασταυρώσεις που γίνονται έχουν ενοχλήσει πολλούς και έτσι ανέλαβαν δράση...
Είναι ωραία και στο ... Σαντάνσκι!