Η μαύρη τρύπα του δημοσίου χρέους!

Γράφαμε το Σάββατο για τη μικρή καθυστέρηση της δημοσίευσης του υπ'αριθμ.59 Δελτίου Δημοσίου Χρέους (Σεπτ.2010). Και αναρωτιόμασταν αν αυτό περιέχει κακά μαντάτα... Πραγματικά, σε ένα τρίμηνο βλέπουμε αύξηση κατά 5,2% ή 16,14 δισ. ευρώ, πλησιάζοντας το απόλυτο ρεκόρ όλων των εποχών της προηγούμενης Κυβέρνησης (αύξηση κατά 6,25% σε ένα τρίμηνο στις 30/6/2009). Το επιπλέον χρέος σε 9 μήνες του 2010 έφτασε τα 28,2 δισ. Μέχρι το τέλος του χρόνου, στην καλύτερη περίπτωση, τα 35 δισ. και στη χειρότερη τα 40 δισ. Αν το έλλειμμα του προϋπολογισμού είναι φέτος 22 δισ., τα υπόλοιπα 13-18 δισ. από ποια μαύρη τρύπα προέρχονται; Τόσα πολλά ήταν τελικά τα κρυφά ελλείμματα (ΔΕΚΟ, swaps, κ.λπ. κ.λπ);

Χορεύοντας με τους λύκους...

Σε παλαιότερη ανάρτηση είχαμε γράψει για την πολιτική κουζίνα, όπου τα μαγειρέματα (δημοσιονομικών) στοιχείων δίνουν και παίρνουν, προκειμένου να κρύψουν οικονομικές ατασθαλίες κυβερνήσεων και να δικαιολογήσουν οικονομικές πολιτικές και μέτρα. Πριν λίγες μέρες ακούσαμε ότι τέρμα οι αστερίσκοι στα greek statistics (!). Από εδώ και πέρα θα χρησιμοποιείτε, κύριοι, άλλα σύμβολα. Εγώ προτείνω από τώρα να χρησιμοποιείται στα προσωρινά οικονομικά στοιχεία (εκτιμήσεις και προβλέψεις) ο σταυρός ( † ), για προφανείς λόγους.
Μάθαμε, λοιπόν, ότι το έλλειμμα του 2009 "έκλεισε" στο 15,4% του ΑΕΠ. Οι μεταβολές προήλθαν κυρίως από την ένταξη των ΔΕΚΟ στο έλλειμμα, ενώ ένα μικρό τμήμα εξαιτίας της μεγαλύτερης μείωσης του ΑΕΠ του 2009. Αντιπαρέρχομαι κάποιες αιτιάσεις που εκτέθηκαν στην οικονομική αρθρογραφία για το κατά πόσο και οι υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. χρησιμοποιούν την ίδια μεθοδολογία (ως προς τις ΔΕΚΟ) - αν και θα ήταν χρήσιμο να ξέρουμε εάν στην Ελλάδα αποφασίσαμε να γίνουμε βασιλικότεροι του βασιλέως, ενώ περάσαμε ξυστά από τη χρεωκοπία. Θα ασχοληθούμε όμως με το ΑΕΠ.
Γνωρίζουμε ότι το ΑΕΠ, αν και το πλέον ιδιόρρυθμο μέγεθος, χρησιμοποιείται ως βάση αξιολόγησης των επιδόσεων μιας χώρας. Οι ιδιορρυθμίες εστιάζονται στη μεθοδολογία υπολογισμού, στη χρονοκαθυστέρηση δημοσίευσης των εκτιμήσεων (40-50 ημέρες μετά το τέλος του τριμήνου αναφοράς), στις συνεχείς αναθεωρήσεις του και τέλος στην διπλή υπόσταση του ονομαστικού και του πραγματικού ΑΕΠ. Η τελευταία απεικονίζεται για πρώτη, ίσως, φορά στον Προϋπολογισμό του 2011 (σελ.24). Ενώ, λοιπόν, η ύφεση αφορά το πραγματικό ΑΕΠ (τη διαχρονική μεταβολή του σε σταθερές τιμές 2000), ο λόγος έλλειμμα / ΑΕΠ (ο βασικότερος δείκτης του Μνημονίου) αφορά το ονομαστικό ΑΕΠ, δηλ.εκείνου σε τρέχουσες τιμές. Έτσι, για πρώτη φορά επίσης στον Π/Υ 2011 εμφανίζεται ο αποπληθωριστής ΑΕΠ, ο οποίος έρχεται να δώσει ακόμα μεγαλύτερο σασπένς στα νέα μέτρα του 2011, τα οποία -σημειωτέον- για κάθε 1 μονάδα του ΑΕΠ μεταφράζονται σε 2,35 δισ. ευρώ.
Ο αποπληθωριστής ΑΕΠ και ο ΔΤΚ αποτελούν 2 διαφορετικά μέτρα έκφρασης του πληθωρισμού. Ενώ τις περισσότερες χρονιές σχεδόν ταυτίζονται ή διαφέρουν ελάχιστα, στις εξαιρετικά κρίσιμες χρονιές του 2010 και 2011 η απόκλισή τους ξεπερνά ακόμα και τη μία μονάδα! Μήπως με το λογιστικό αυτό τρικ η τρόικα και το Υπ.Οικ. δημιουργούν τις απαραίτητες συνθήκες για να νομιμοποιήσουν τα επώδυνα μέτρα του Μνημονίου (ακόμα και το ΣτΕ έχει πειστεί πλήρως); Ας μην παραπονιόμαστε, σε 1-2 χρόνια θα έρθει και η επιβράβευση: αφού θα έχει ολοκληρωθεί η επώδυνη και χωρίς αναισθητικό εγχείρηση του μεγάλου ασθενούς, και αφού θα έχουμε χορέψει οι περισσότεροι τον Χορό του Ζαλόγγου, θα έρθει και η επιβράβευση: θα αναθεωρήσουμε αναδρομικά το ΑΕΠ κατά 10% και όλα θα είναι όμορφα και ωραία! Να, λοιπόν, μια άλλη ερμηνεία γιατί το ΠΟΠ πρέπει να είναι εμπροσθοβαρές (πέραν του έγκαιρου εξευμενισμού των αγορών).
Αυτά εν αναμονή της δημοσίευσης των επίσημων στοιχείων για το δημόσιο χρέος μέχρι τις 30/9/2010. Ξαναθυμίζουμε ότι το δημόσιο χρέος είναι από τα πιο αξιόπιστα μεγέθη (δεν αναθεωρείται), ενώ αναπροσαρμόζεται σε πραγματικές τιμές με βάση τον ΔΤΚ (και όχι με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ - βγάλτε εσείς τώρα συμπέρασμα για το λόγο χρέος/ΑΕΠ!). Η όποια καθυστέρηση πάντως ελπίζω να μην οφείλεται σε κακά μαντάτα...

Χίλιες και μία... ψήφοι!

Από όσα ακούσαμε και διαβάσαμε τη βδομάδα μετά τις εκλογές, ξεχώρισα μια ερμηνεία της αποχής (οι ετεροδημότες δεν είχαν χρήματα για βενζίνη!) και ένα προεκλογικό σλόγκαν (Ψηφίστε Αλή Μπαμπά: αυτός έχει μόνο 40 κλέφτες!). Αλλά η πιο πετυχημένη συμπύκνωση των όσων συνέβησαν κατά την προεκλογική περίοδο έγινε από την παρωδία-υπερπαραγωγή του τούρκικου σήριαλ "Χίλιες και μία νύκτες" από τους Ράδιο Αρβύλα.
Εκεί είδαμε τον Ονούρ και τη Σεχραζάτ (Χαλιμά) να μην έχουν χρήματα για πετρέλαιο (τα 'φαγε η περαίωση του θείου και της γιαγιάς πεθαμένης ήδη από το 1960), ένα παιδάκι να στέλνει τούρτα με παστουρμά και σκόρδο στον Πανίκα με το μήνυμα "Keep working", τους πρωταγωνιστές να έχουν αγωνία για τα νούμερα της διακαναλικής στην κατηγορία 15-44, μεγαλοεργολάβους να κανονίζουν μίζες με γοητευτικό, πράσινο υπουργό, κάποιον να παθαίνει καρδιακή προσβολή επειδή ο Μπουμπούκος δεν πέρασε στο δεύτερο γύρο, άλλοι να οδύρονται για την επιλογή Κικίλια αντί κάποιας γνωστής προσωπικότητας κ.λπ. Θα 'λεγα ότι πρόκειται για μια αριστοφανική πρακτική πολιτικοποίησης του νεανικού κοινού, σαφώς πιο αποτελεσματική από τα μάλλον ανούσια έως και βαρετά ντιμπέιτ - κοκορομαχίες των δελτίων των οκτώ (και των πρωινών εκπομπών). Όπου οι συζητήσεις εστίασαν αρχικά στο Μνημόνιο και το αντι-μνημόνιο, και ύστερα στο θέμα των μεταναστών στην Αθήνα. Σημειωτέον ότι το αντι-μνημόνιο έχει δύο όψεις: εκείνη της διαγραφής του χρέους που υποστηρίζει η Αριστερά (πλην ΚΚΕ θαρρώ) και εκείνη της ΝΔ, δηλ. του άλλου μείγματος πολιτικής και της ανάπτυξης, που θα μηδενίσει το έλλειμμα (βλ. και Παραμύθια της Χαλιμάς).
Ως προς το εκβιαστικό μήνυμα των εκλογών, θα μείνουμε με την απορία εάν ήταν μπλόφα, καθώς και εάν τελικά έπιασε τόπο. Προσωπικά νομίζω ότι χωρίς τον εκβιασμό, η διαφορά θα ήταν μόλις χίλιες και μία ψήφοι (όπως την μετράει ο Ηλ.Νικολακόπουλος), με ό,τι κι αν σήμαινε αυτό για την επόμενη μέρα (the day after). Κι αυτό, όπως αποδεικνύεται, δεν ήταν τίποτε μπροστά σε όσα συμβαίνουν στηνΙρλανδία και -ιδίως- στην Πορτογαλία με την αδύναμη Κυβέρνηση, που εξετάζει ακόμη και την έξοδο από το ευρώ. Μ' αυτά κατά νου και με την ελπίδα ότι δεν θα ξαναχρειαστεί να ψηφίσουμε μέχρι τον Οκτώβριο του 2013, εύχομαι ... καλό βόλι!

Η λυπημένη θλίψη!...

Ανάμεσα στα προεκλογικά φυλλάδια που κατέκλυσαν αυτές τις μέρες τα κατώφλια των σπιτιών μας, παρείσφρυσαν οι συνήθεις λογαριασμοί αλλά και η...λυπημένη θλίψη της Εφορίας: περαίωση, ΕΤΑΚ, τέλη κυκλοφορίας, και εκκαθαριστικό εισοδήματος. Πρόκειται για παγκοσμίως πρωτότυπη προεκλογική καμπάνια, η οποία ήταν συνέχεια των πρόσφατων περικοπών στα επιδόματα μισθών και συντάξεων, του παγώματος των μισθών και της πραγματικής οικονομίας και συνδυάστηκε με το κερασάκι του εκλογικού διλήμματος, λες και η Κυβέρνηση έκανε ό,τι μπορούσε για να τη μαυρίσουν οι πολίτες στις αυτοδιοικητικές εκλογές! Αλλά όχι, η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο: ο σοφός λαός έστειλε και πάλι ένα αμφίσημο μήνυμα με πολλές αναγνώσεις, όπου όλοι είναι χαρούμενοι και δυστυχείς ταυτόχρονα. Ειδικά προς το κυβερνών κόμμα είναι σαν να τού είπε σκάσε και κολύμπα και ούτε να το διανοηθείτε για πρόωρες. Είστε καταδικασμένοι να κυβερνήσετε σε συνθήκες υποτέλειας για ακόμα 3 χρόνια. Άρα το μήνυμα ήταν μεταξύ άλλων και σαδο-μαζοχιστικό! Και είναι λογικό, γιατί η θεσμική εξαίρεση των πρόωρων εκλογών είχε γίνει πια ο κανόνας. Ανυπομονώ να δώ πότε θα εξαντλήσει ξανά κάποια Κυβέρνηση κανονική τετραετία...
Τώρα ως προς τη λυπητερή της περαίωσης, ό γέγονε γέγονε. Ωραία η καθησυχαστική ανακοίνωση ότι οι έλεγχοι θα γίνονται με τον συνηθισμένο τρόπο, αν και νομίζω ότι θα έπρεπε να εστιαστούν μάλλον σε αυτούς που υπάγονται στην περαίωση, αφού κατά κάποιον τρόπο η αποδοχή της είναι και μια έμμεση ομολογία για φορολογικές παραβάσεις. Όπως και να'χει, για να περαιωθεί η περαίωση οριστικά, θα πρέπει άμεσα, και όχι το 2012, να καταργηθεί ο ΚΒΣ, να τηρούνται όλα ηλεκτρονικά στις κεντρικές βάσεις δεδομένων του Υπ. Οικονομικών, ώστε να καταπολεμηθούν τα πλαστά και εικονικά τιμολόγια, η απόκρυψη φορολογητέας ύλης, να απλοποιηθούν οι δαιδαλώδεις σήμερα διατάξεις, που επιδέχονται πολλές ερμηνείες και αποτελούν τη βάση για μεροληπτική και άδικη μεταχείριση των φορολογούμενων και συνεπώς να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη όλων απέναντι στον φορολογικό μηχανισμό. Έτσι θα ανακάμψουν, επιτέλους, τα έσοδα κρατικά έσοδα και όχι με τα φημολογούμενα πρόσθετα (φορολογικά) μέτρα...

Ο... εμφύλιος του 1945!

Λίγο πριν αρχίσουμε την ερμηνεία του μηνύματος των εκλογών, και λίγο πριν κορυφωθεί η αγωνία για το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών το Δεκέμβριο, θα ασχοληθούμε με ένα αγαπημένο θέμα: τον εμφύλιο μεταξύ της ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. και της Δασικης Υπηρεσίας. Τον λέμε, δε, εμφύλιο γιατί υπάγονται και οι δύο στο ΥΠΕΚΑ και "πόλεμο" γιατί έχει δημιουργηθεί από καιρό ένα θεματάκι για την αρμοδιότητα σύνταξης των Δασικών Χαρτών.
Αφορμή στάθηκε ένα ενδιαφέρον δημοσίευμα της ηλεκτρονικής έκδοσης της εφημερίδας ΚΟΝΤΡΑ. Σε αυτό αναφέρεται η άρνηση χορήγησης από την ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. στη Δασική Υπηρεσία τόσο των έγχρωμων ορθοφωτοχαρτών (οι οποίοι διατίθενται μέσω Ίντερνετ, όπως είχαμε γράψει σε παλαιότερη ανάρτηση, και άρα θα πρέπει και οι δασικές υπηρεσίες να χρησιμοποιούν την εφαρμογή αυτή, όπως όλος ο κόσμος!), όσο, κυρίως των ορθοφωτοχαρτών του 1945, οι οποίοι είναι εξαιρετικά κρίσιμοι για την προστασία των συμφερόντων του Δημοσίου και θα βοηθούσαν σημαντικά τις Δασικές Υπηρεσίες στην ταχύτερη αντιμετωπίση του μεγάλου όγκου αιτημάτων των πολιτών για Πράξεις Χαρακτηρισμού. Σημειώνεται ότι οι προσλήψεις έχουν παγώσει και για τα επόμενα χρόνια, ενώ το μεγάλο ενδιαφέρον για φωτοβολταικά και άλλα ΑΠΕ έχει προκαλέσει μια απίστευτη συσσώρευση αιτημάτων σε πολλές Υπηρεσίες, όπως γνωρίζω και προσωπικά από συναδέλφους.
Οι ορθοφωτοχάρτες του 1945 έχουν παραχθεί παλαιότερα με βάση τις αεροφωτογραφίες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού και υποτίθεται ότι κάποιος όρος στη σύμβαση μεταξύ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. και ΓΥΣ δεν επιτρέπει τη διάθεση των ορθοφωτοχαρτών στη Δασική Υπηρεσία, λες και πρόκειται για κάποιο σκοτεινό εχθρό και όχι για εκείνους που τους έχει ανατεθεί η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος! Εννοείται ότι οι χάρτες αυτοί παρήχθησαν με χρηματοδότηση του Γ΄ΚΠΣ (δηλ. χρήματα ευρωπαίων φορολογούμενων) στα πλαίσια ενός παλαιότερου έργου με τον ευφάνταστο τίτλο "Οριοθέτηση δασών και δασικών εκτάσεων" - ενός έργου που έγινε απλά για να μην πάνε χαμένα κάποια κονδύλια και δεν αξιοποιήθηκε πουθενά (όπως φυσικά και πάρα πολλά άλλα).
Και όλα αυτά ενώ η Ελλάδα έχει ήδη ενσωματώσει τις Οδηγίες για την ελεύθερη πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφορία και τις υποδομές γεωχωρικών δεδομένων και ενώ η παρούσα Κυβέρνηση έχει ως σημαία της τη ΔΙΑΥΓΕΙΑ (και καλά κάνει). Θα μου πείτε, μικρό το κακό. Καμία αντίρρηση, αρκεί οι υποψήφιοι επενδυτές να έχουν ιώβεια υπομονή για τη σύνταξη Κτηματολογίου, Δασικών Χαρτών και Δασολογίου, ή να έχουν γαϊδουρινή υπομονή για την εξέταση των αιτημάτων τους από τις Δασικές Υπηρεσίες!

Ρεαλ-ιτίκ πολιτίκ!

Τώρα που οι νεοέλληνες έχουμε εξοικειωθεί αρκετά με τις ψηφοφορίες των ριάλιτυ παντός είδους, θεωρώ ότι είναι απαράδεκτο να μην προσέλθουμε στις αυτοδιοικητικές κάλπες σε λίγες μέρες. Μάλιστα, αυτές είναι διπλές και τετράδιπλες, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να στείλουμε όχι ένα, αλλά ακόμα και τέσσερα ολόκληρα μηνύματα στο πολιτικό σύστημα, την τρόικα, τις αγορές και στους εαυτούς μας ακόμα, αφού μπορούμε να ψηφίσουμε υποψήφιο άλλης παράταξης για δήμαρχο και άλλης για περιφερειάρχη την πρώτη Κυριακή, και τη δεύτερη Κυριακή το ανάποδο!
Θα τολμούσα να σκεφτώ ότι αυτή η δυνατότητα μάς κάνει κάτι από ...μουτζαχεντίν ψηφοφόρους, αρκεί να μην έχουμε έφεση προς την οινοποιία Μπουτάρη! Μάλιστα, η πολιτική έχει αρχίσει να αποκτά χαρακτηριστικά ριάλιτυ, δηλ. μπλόφες, εκβιασμούς, υπαναχωρήσεις, μυστικά και ψέματα, προσωπικές ιστορίες και δράμα, και θα έλεγε κανείς ότι αποτελεί μετάλλαξη της ρεαλπολιτίκ του Βίσμαρκ, αφού διαμορφώνεται στα ασφυκτικά πλαίσια και τα διλήμματα του Μνημονίου, με περισσότερο έντονα δραματικά χαρακτηριστικά, όπως φάνηκε και στη διακαναλική.
Γι' αυτό και διαμορφώνεται η τάση όχι να επιλεγούν οι καταλληλότεροι, αλλά να μην ψηφιστούν οι αντίπαλοι, ή εκείνοι που θεωρείται ότι εκπροσωπούν το Μνημόνιο! Είτε είμαστε υποστηρικτές του πολιτικού ρεαλισμού (δηλ. ότι προς το παρόν το μνημόνιο είναι μονόδρομος), είτε οραματιστές και οπαδοί των μαγικών λύσεων, είτε υπέρ της χρεοκοπίας για τη διαγραφή των χρεών (άλλωστε όλοι λίγο-πολύ χρωστάμε και θα μας άρεσε να έσβηναν κάποτε τα χρέη μας), είτε φανατικοί των ριάλιτυ, στις εκλογές οφείλουμε να επιλέξουμε. Και ανάλογα με το εάν επιλέγουμε με υπευθυνότητα ή ελαφρά τη καρδία (ή και καθόλου), θα έχουμε το δικαίωμα της διεκδίκησης και της διαμαρτυρίας στη συνέχεια

Η εσχάτη πλάνη (της καπνοαπαγόρευσης)!

'ντάξει, να περάσουν και οι εκλογές και να δούμε πώς και αν θα εφαρμοστεί τελικά ο νόμος για την απαγόρευση του καπνίσματος. Δεν είμαι καπνιστής, αλλά κατανοώ τόσο το δικαίωμα όσων θέλουν να επιλέξουν αυτοί τον τρόπο διασκέδασής τους (δηλ. καφές, ποτό, μουσική και χώνεψη συνοδεία τσιγάρου), καθώς και όσων πιστεύουν ότι η ανυπακοή στο νόμο αποτελεί προϋπόθεση βιωσιμότητας της επιχείρησής τους, λόγω επιλεκτικής εφαρμογής του. Και δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι όλα γίνονται για το καλό της υγείας των ασφαλισμένων: με τη λογική αυτή θα απαγορεύονταν να πίνει κάποιος πολλά αλκοολούχα ποτά, ή να τρώει υπερβολικά λιπαρά φαγητά.
Από την άλλη, οι μη καπνιστές εχάρησαν πρόσκαιρα, αφού το ντουμάνιασμα στα μπαράκια και τις καφετέριες είναι χειρότερο από παλαιότερα (και έσται η εσχάτη πλάνη χείρων της πρώτης). Μ' αυτά κατά νου, καταθέτω τις παρακάτω προτάσεις για την ρεαλιστική εφαρμογή του νόμου, ο οποίος χρειάζεται ορισμένες μικρο-αλλαγές για την εκτόνωση της έντασης και της...γοητείας που προκαλεί πάντα το απαγορευμένο!
1. Εθελοντική καθιέρωση smoky hours σε μπαράκια και καφετέριες. Προτείνεται από τις 12 τα μεσάνυχτα και μετά (μόλις αλλάζει η μέρα θα ανάβουν όλοι οι αναπτήρες ταυτόχρονα). Έτσι, η μέρα θα φεύγει και οι καπνιστές θα έρχονται!
2. Εθελοντική καθιέρωση smoky days για τις 2 ημέρες της εβδομάδας με τη μικρότερη κίνηση / τζίρο. Για λόγους ανταγωνισμού οι μέρες αυτές θα είναι οι ίδιες για όλα τα μαγαζιά. Προτείνεται η Τρίτη και η Τετάρτη (ελέω Champions League)
3. Αντί για την αύξηση των ΕΦΚ στα προϊόντα καπνού (μέτρο μάλλον αναποτελεσματικό για τα έσοδα του κράτους), προτείνεται αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 50% στους καπνιστές ασφαλισμένους, ανεξαρτήτως Ταμείου ασφάλισης. Έτσι, κάποιοι θα το σκεφτούν εάν θα καπνίζουν στην...υγειά των κορόιδων! Ως καπνιστής θα πιστοποιείται κάποιος μέσω ιατρικών εξετάσεων. Ταυτόχρονα, θέσπιση ασφαλιστικών κινήτρων για όσους κόβουν το τσιγάρο (κατά δήλωση και πιστοποίηση με ιατρικές εξετάσεις) ή είναι γενικά μη καπνιστές.