Ναι στα μέτρα (τ' ανεφάρμοστα)!

Για ακόμη μία φορά (πολλοστή τα τελευταία δύο χρόνια) τίθεται το δίλημμα: Μνημόνιο, ή χρεωκοπία; Μόνο που αυτή τη φορά, κάτι φαίνεται να έχει αλλάξει: Σύμφωνα με τo Μηνιαίο Δελτίο των Στοιχείων Γενικής Κυβέρνησης για το Μήνα Σεπτέμβριο, συνεχίζει να υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα στο 9μηνο ίσο με 1,2 δισ. ευρώ (0,5% του ΑΕΠ), ενώ το ισοζύγιο της Γεν.Κυβέρνησης (με βάση το οποίο κρίνεται η επίτευξη του στόχου για το έλλειμμα) βρίσκεται σχεδόν σταθεροποιημένο στα 9,69 δισ. ευρώ (5% του ΑΕΠ). Μάλιστα, η τάση και για τα δύο κρίσιμα αυτά μεγέθη είναι μάλλον βελτίωσης, αν όχι σταθεροποίησης, αλλά σε κάθε περίπτωση θεωρείται απίθανο τους επόμενους 3 μήνες να ανατραπεί σε τέτοιο βαθμό η εκτέλεση του προϋπολογισμού, ώστε να μην "πιάσουμε" τους στόχους για το 2012. Οι στόχοι αυτοί για φέτος, σύμφωνα με το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού (για το 2013) είναι πρωτογενές έλλειμμα 2,4 δισ. ευρώ και ισοζύγιο 13 δισ. ευρώ περίπου, που σημαίνει ότι κατά το εναπομείναν τρίμηνο θα πρέπει να φορτώνεται κάθε μήνας με 1 δισ. ευρώ, το οποίο είναι μάλλον απίθανο, δεδομένου ότι κάθε μήνας που περνάει το ισοζύγιο είναι ελαφρά πλεονασματικό. Μπορεί, λοιπόν, κάποιος να μας εξηγήσει πού βασίζεται η παραπάνω πρόβλεψη;
Το ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι η πέρα από κάθε προσδοκία εκτέλεση του Προϋπολογισμού πέρασε στα ψιλά (πλην των αναλυτών της Alpha Bank, σύμφωνα με το εβδομαδιαίο δελτίο που δημοσιεύεται κάθε Παρασκευή), ενώ αντίθετα ιδιαίτερος ντόρος έγινε στα ΜΜΕ για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου, που έφτασαν τα 8,3 δισ. ευρώ (+220 εκατ. σε ένα μόλις μήνα). Όπως και να'χει, ακόμα και με την εσωτερική στάση πληρωμών του Δημοσίου, ο προϋπολογισμός εκτελείται με επιτυχία και το ζήτημα είναι κατά πόσο η Κυβέρνηση μπορεί να πετάξει έξω με τις κλωτσιές την τρόικα, όταν αυτή προβάλλει παράλογες απαιτήσεις (π.χ. για τα εργασιακά, ή στον τρόπο ψήφισης των μέτρων), και όταν αυτή παίζει το χειρότερο παιχνίδι καθυστερήσεων, εκβιάζοντας με θετική Έκθεση για την αποδέσμευση της επόμενης δόσης των 31 + δισ.ευρώ. Ή μήπως τελικά είναι εξυπνότερο να κάνουμε το κορόιδο και να "κοιμίσουμε" την τρόικα, ψηφίζοντας πανηγυρικά τα όποια λογικά ή παράλογα μέτρα, προκειμένου να εκταμιευτεί η δόση, και στη συνέχεια ο,τιδήποτε παράλογο να αρχίζει να ξηλώνεται με έναν από τους παρακάτω τρόπους:

• με καθυστέρηση στην έκδοση εφαρμοστικών νομοθετημάτων
• με τροποποίηση με νόμο στη συνέχεια
• με προσφυγή κατά της συνταγματικότητας αυτών στα ελληνικά δικαστήρια
• με βομβαρδισμό της Κομισιόν με ερωτήσεις για το κατά πόσο συνάδουν ορισμένα μέτρα με το κοινοτικό κεκτημένο, ή με το πόσο παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα (βλ. ερώτηση της Σ.Ράπτη και σχετική απάντηση της Κομισιόν)

Και βέβαια, όπως έχουμε γράψει παλαιότερα, θα πρέπει να διερευνηθούν όλοι οι δυνατοί τρόποι για να δώσει η τρόικα εξηγήσεις στα ευρωπαϊκά ή διεθνή όργανα, τόσο για τις αποτυχημένες προβλέψεις της, όσο και για τη διάλυση του κοινωνικού ιστού της χώρας. Είναι καιρός η χώρα μας να περάσει στην αντεπίθεση.

Δημοσιονομικές εξελίξεις εν όψει νέων εκλογών...

Δημοσιεύθηκε σήμερα το υπ' αριθμ. 65 Δελτίο Δημοσίου Χρέους, σύμφωνα με το οποίο το Χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης ανέρχεται σε 280,3 δισ.ευρώ (στις 31/3/2012) από 368 δισ.ευρώ στο τέλος του 2011, δηλ. μείωση κατά 24%. Σε όρους ποσοστού του ΑΕΠ αυτό ανέρχεται πια στο 130% του ΑΕΠ περίπου, χωρίς όμως να υπολογίζουμε μικρές αποκλίσεις (συνήθως προς το ευνοϊκότερο) οι οποίες αφορούν στο Χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, και το οποίο υπολογίζεται κατά ESA 95. Όπως παρατηρούμε, η μείωση λόγω του PSI δεν ήταν τελικά 107 δισ. ευρώ, αφού αυτό μεταβλήθηκε κατά 88 δισ.ευρώ, που σημαίνει ότι παρατηρείται μια διαφορά της τάξεως των 20 δισ. ευρώ, η οποία κατά ένα μικρό μόνο μέρος εξηγείται από την τρέχουσα δυναμική των ελλειμμάτων. 

Σε κάθε περίπτωση, το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ επανήλθε στα επίπεδα του 2009, ενώ σύμφωνα και με το επίσης άρτι δημοσιευθέν Δελτίο Εκτέλεσης του Προϋπολογισμού για το πρώτο τετράμηνο του έτους, το πρωτογενές έλλειμμα είναι μόλις 1,7 δισ.ευρώ, το οποίο ισοζύγιο σε όρους Γεν.Κυβέρνησης ενδεχομένως να είναι ελαφρώς πλεονασματικό. 

Αντανακλούν, άραγε, αυτά τα στοιχεία τις εκτιμήσεις για κατάρρευση της αγοράς λόγω εκλογών, ή μήπως πρόκειται για υπερβολικές εκτιμήσεις, οι οποίες τροφοδοτούν το θανατηφόρο σπιράλ της ύφεσης και της γενικής απραγίας, εν αναμονή της ανάδειξης νέας Κυβέρνησης; Αρκούνε, άραγε, 2 μήνες προεκλογικής περιόδου για να ανατρέψουν το θετικό ξεκίνημα - θετικό, στη σκιά της εσωτερικής στάσης πληρωμών του Δημοσίου, προφανώς, αλλά και της λεγόμενης ανθρωπιστικής κρίσης, να δεχτούμε επίσης - ή μήπως ο ενθουσιασμός που θα προκύψει μετά από την υπερβολική αβεβαιότητα, εφόσον αυτή τη φορά προκύψει νέα Κυβέρνηση, δώσει μια νέα πνοή στην ψυχολογία της αγοράς; 

Αυτά είναι, θαρρώ, περισσότερο ενδιαφέροντα ερωτήματα συγκριτικά με το τετριμμένο Μνημόνιο - Αντιμνημόνιο και Ευρώ, Δραχμή ή Ευρωδραχμή. Αλλά τα πιο καθοριστικά ερωτήματα για τις πολιτικές δυνάμεις του τόπου είναι τα εξής: 

1. Η νέα Κυβέρνηση θα μπορέσει να δώσει ισχυρό χτύπημα κατά της φοροδιαφυγής, για να επιτρέψει και τη διόρθωση/άρση των αδικιών του Μνημονίου; 

2. Η νέα Κυβέρνηση θα μπορέσει να εμπνεύσει κάθε λογής δημιουργικές δυνάμεις να εργαστούν με ελπίδα, όραμα, αισιοδοξία, ιδίως δε εκεί όπου αναδεικνύονται τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα και άρα δρούμε εκτός ανταγωνισμού; (π.χ. ιχθυοκαλλιέργειες, κτηνοτροφικά προϊόντα, ελαιόλαδο, τουριστικές υπηρεσίες, πράσινη ενέργεια κ.λπ).

Ο Υπουργός των Οικονομικών... φαντάρος!

Τη σημερινή ηλιόλουστη και ζεστή μέρα συνοδεύουν ορισμένα καλά οικονομικά νέα: Γράφαμε τις προάλλες ότι περιμένουμε να δούμε τις δημοσιονομικές προσαρμογές του Υπ.Οικ. για το έλλειμμα του 2011 (που σε ταμειακή βάση έφτασε το 11,6%), και πράγματι, με την εγκαινίαση νέου τρόπου παρουσίασης των στοιχείων για τη Γεν.Κυβέρνηση από το Υπ.Οικ. για τον Ιανουάριο 2012, προκύπτει ότι:

• το έλλειμμα του 2011 έκλεισε στο 9,2% του ΑΕΠ (19,9 δισ.), που σημαίνει μείωση 6,5 μονάδων σε δύο χρόνια (με αντίστοιχη μείωση του ΑΕΠ σωρευτικά 7% και διπλασιασμό της ανεργίας)
• τον Ιανουάριο είχαμε πλεόνασμα 2 δισ. στη Γεν.Κυβέρνηση, αφού όλοι οι επιμέρους φορείς (Κράτος, Δήμοι, Νοσοκομεία κ.λπ), ήταν πλεονεσματικοί

Αυτά, μαζί με την έγκριση των 39,4 δισ., την επικείμενη αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών 5,87 δισ., την αναβάθμιση από την Fitch και την πτώση των σπρεντ - και της άνοιξης συμπεριλαμβανομένης- ίσως κατ' αρχάς αρκούν για να αρχίσει να πνέει ένα αεράκι, μια αύρα βρε αδελφέ, αισιοδοξίας στη χώρα μας. Αναγκαία, γιατί οι πάντες όλοι έχουν φτάσει στα όριά τους. Όχι, βέβαια, όλοι, γιατί πολύ περισσότεροι απ' όσοι νομίζουμε, έχουν στην άκρη τις καβάντζες τους και τρώνε από τα έτοιμα ή και τα κλεμμένα. Για παράδειγμα, 40.000 μαϊμού συντάξεις πιστοποιήθηκε χθες ότι δίνονταν σε μη δικαιούχους - ποσά τα οποία τελικά χρηματοδοτήθηκαν από τις περικοπές των γνήσιων συνταξιούχων! Μαζί με τα επίσης χιλιάδες μαϊμού επιδόματα, δεν είναι ν' απορεί κανείς γιατί μας λέν και... μπανανία!

Τώρα, αν με την άρτι αφιχθείσα άνοιξη, κάποιοι από εμάς έχουμε την εντύπωση ότι, "κάτι είχαμε να κάνουμε αυτές τις μέρες", ίσως αυτό να ήταν οι φορολογικές δηλώσεις (οι μη μισθωτοί). Κάποτε οι προθεσμίες "έτρεχαν" από αρχές Μαρτίου, για να πάρουν διαδοχικές παρατάσεις, αλλά αν κάποιος περίμενε επιστροφή φόρου, την έκανε γρήγορα ηλεκτρονικά, για να εισπράξει και γρήγορα. 

Όμως, φέτος η καλή μας κυβέρνηση, πήγε την προθεσμία μια και καλή στις 15/6 (πώς να τους προσάψεις τώρα καθυστερήσεις), αφήνοντας τη χαρά του "ανοίγματος" της ηλεκτρονικής υποβολής δηλώσεων στους επόμενους, γιατί με τη μείωση του αφορολόγητου, την κατάργηση των φοροαπαλλαγών, και τα καινούρια τεκμήρια (αλίμονο στις πολύτεκνες οικογένειες - ελπίζω όχι της φωτογραφίας), οι περισσότεροι θα δούνε τον Υπουργό (Οικονομικών) φαντάρο!